De ontwikkeling van de basgitaar




Ron Carter, een Jazzbassist die speelt op een contrabas
Ron Carter een Jazzbassist die speelt op een contrabas

Voor de uitvinding van de elektrische basgitaar, hadden de bassisten het zwaar. Heel zwaar. Dit had voornamelijk te maken met het gewicht van de contrabas die ze van optreden naar optreden mee zeulden. Daarnaast was het ook een ondankbaar vak, aangezien de contrabas nauwelijks te horen was voor het publiek. Als men een groep had met bijvoorbeeld een gitarist, pianist, drummer en trompet dan viel de bas al snel weg.

L
Lloyd Loar

Aan het begin van de 20ste eeuw zijn verschillende mensen gaan nadenken over een manier om de bas compacter en beter hoorbaar te maken.

Lloyd Loar

Een van de eerste was Lloyd Loar. Deze man werkte van 1919 tot 1924 bij de beroemde Gibson gitaarfabriek. Hier werkte hij onder andere aan een elektrische contrabas. Deze contrabas was de eerste die gebruik maakte van elektromagnetische “pickups” om zo het geluid te kunnen versterken. Helaas voor Lloyd waren er in de jaren 20 nog te weinig versterkers die de lage bastonen aan konden. Hierdoor is zijn ontwerp nooit een succes geworden.

Paul Tutmarc

De eerste persoon die bekend is geworden omdat hij de contrabas een compactere grootte gaf, was Paul Tutmarc een man uit Seattle. Deze zogenaamde elektrische “bull-fiddle” (andere naam voor contrabas) is uitgevonden in 1933, maar diende vooral als publiciteitsstunt, omdat Paul vond dat deze bas ook niet voldeed aan wat hij in gedachten had. Paul was namelijk ook een bandleider en hij had altijd medelijden met de bassist van zijn band. Terwijl de rest van de band in een auto van het ene  naar het andere optreden werden gereden (en ondertussen de nodige lol hadden) moest de bassist alleen in een auto rijden. Als de bassist zijn instrument in de auto had gelegd, was er namelijk nog maar 1 plaats over, de bestuurdersplaats.
Paul bleef bezig met het ontwerpen van een goede vervanger voor de contrabas en uiteindelijk kwam hij op het lumineuze idee om de bas (net als een gitaar) nog kleiner te maken, uit één stuk hout te maken en hem op een van zijn gitaren te laten lijken. Een briljant idee, helaas ruim 20 jaar te vroeg. Hij heeft de basgitaar weliswaar kunnen verkopen aan mensen, vooral aan rondreizende muzikanten, maar de meeste hadden geen interesse in zo’n apart geval, wederom ook vanwege het ontbreken van goede verstering.
Zijn zoon, “Paul Tutmarc Jr” (alias “Bud Tutmarc”), heeft wel een basgitaar ontworpen die

De Serenader Basgitaar ontworpen door Bud Tutmarc
Serenader Basgitaar

redelijk verkocht (de “Serenader Bass”).

Helaas zijn bovenstaande namen  slechts een voetnoot in de geschiedenis van de basgitaar en dat is de schuld van 1 man en zijn fabriek, namelijk:

Leo Fender

Wellicht een van de bekendste achternamen in de muziekindustrie, wie kent de naam Fender niet? Bijna alle elektrische gitaren en bassen die vandaag de dag te koop zijn, zijn gebaseerd de ontwerpen van dit genie uit de muziekindustrie.
Ook Leo Fender onderkende het belang van een bas die handzaam, maar tevens wist hij dat zo’n bas ook goed versterkt moest worden. Het verschil met bovenstaande personen is dat Leo Fender tevens kennis had van hoe een goede versterker gebouwd moest worden. Was Paul Tutmarc’s versterker niet meer dan een omgebouwde radio, die van Leo Fender was er een speciaal

Leo Fender bij een aantal door hemzelf bedachte (bas)gitaren en versterkers

voor basgitaren (de “Fender Bassman“).
Fender was de eerste persoon die een basgitaar  ontwikkelde, die massaal geproduceerd kon worden (Precision Bass, of P-Bass). Het is tot op de dag van vandaag de meest gevraagde basgitaar ter wereld.

Na de uitvinding van de P-Bass hield het niet op voor Leo Fender. In 1960 vond hij de Jazz Bass uit (of kortweg de J-Bass) Deze basgitaar had een iets helderder en rijker geluid dan de P-Bass, vooral in de midden en hoge tonen . Tevens had deze basgitaar een smallere nek en een asymmetrische body.
Leo Fender overleed in 1991 op 81-jarige leeftijd aan de ziekte van Parkinson.






 

 

 

© Copyright Jack Reinieren

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*